Veelgestelde vragen vragen over het coronavaccin

Gepubliceerd op vrijdag 18 december 2020 13.05 u.
Begin december kregen we goed nieuws te horen: twee coronavaccins zijn klaar. Het Europees Geneesmiddelenbureau bekijkt de dossiers en als alles goed gaat, krijgen de vaccins een vergunning.

Daarna begint de grote uitdaging om zoveel mogelijk mensen overal ter wereld te beschermen tegen het coronavirus. Over zo’n nieuw vaccin doen vaak veel vragen de ronde. Hieronder vind je de antwoorden van het Agentschap Zorg en Gezondheid en epidemioloog Pierre Van Damme.

Hoe werkt een vaccin?

Vaccins werken door het immuunsysteem van een persoon te stimuleren en voor te bereiden om een bepaalde kiem te herkennen en zich tegen die kiem of infectieziekte te verdedigen. Als
je dan later echt met het virus besmet raakt, herkent je immuunsysteem het virus en kunnen de al aanwezige antistoffen snel reageren.

Over welk type vaccin gaat het?

Vaccins kunnen ons lichaam op verschillende manieren de nodige antistoffen laten aanmaken. Een eerste manier is gebruikmaken van doodgemaakt of verzwakt virus. Een tweede methode is het inspuiten van een stuk van het virus of zelfs van de genetische broncode ervan. De afgewerkte vaccins tegen het coronavirus werken volgens deze tweede methode. Met het geven van zo'n vaccin injecteer je stukjes RNA van het virus (erfelijk materiaal, vergelijkbaar met DNA) in het lichaam. De lichaamscellen gebruiken de informatie die ze krijgen van het RNA om bepaalde eiwitten op te bouwen: antigenen die het COVID-19-virus kunnen herkennen én afbreken. Uiteindelijk herkent je immuunsysteem daardoor het antigeen en bouw je immuniteit tegen het virus op.

Zal iedereen gevaccineerd kunnen worden tegen COVID-19?

In het begin zullen er onvoldoende vaccins zijn om iedereen te vaccineren, maar het is wel de bedoeling dat iedereen de kans krijgt om zich te laten vaccineren. Daarom werden er prioritaire groepen bepaald op basis van wetenschappelijke adviezen en een maatschappelijk debat. De eerste groepen die gevaccineerd zullen worden zijn bewoners in woonzorgcentra, zorgpersoneel, personen ouder dan 65 jaar en personen boven 45 jaar die door een medische aandoening een verhoogd risico lopen. Het doel is om 70% van de bevolking in te enten.

Hoe veilig is een vaccin dat zo snel ontwikkeld wordt?

De COVID-19 vaccins zijn zo snel ontwikkeld omdat alle onderdelen (van ontwikkeling tot de uitvoering van vaccinstudies) voorrang hebben gekregen ten opzichte van andere lopende projecten. Door telkens voorrang te geven aan de COVID-19 studies worden er heel wat jaren
gewonnen, zonder daarbij de kwaliteit van de studies of de veiligheid van de vaccins in het gedrang te brengen.

Weten we al iets over de bijwerkingen op korte of lange termijn?

Uit fase 2 van het onderzoek bleek dat de proefpersonen enkel lokale nevenwerkingen ervaren, zoals roodheid, zwelling en spierpijn op de prikplaats in ongeveer 10% van de gevallen. Een kleiner percentage krijgt te maken met koorts en vermoeidheid, wat binnen de twee à drie dagen vanzelf overgaat. Zulke bijwerkingen kun je ook zien na het zetten van een griepvaccin. Over de bijwerkingen op lange termijn hebben we nog geen antwoord, maar dat hebben we ook
wanneer een gewoon geneesmiddel of naar een ander vaccin dat op de markt komt. De studies van de bedrijven stoppen nu dus niet – ook de komende jaren blijven ze de werkzaamheid van
het vaccin onderzoeken.

Zal vaccinatie tegen COVID-19 verplicht zijn?

Neen. In België is alleen vaccinatie tegen polio verplicht. Alle andere vaccinaties zijn sterk aanbevolen. Dat is voor COVID-19 niet anders. Hoe meer mensen zich laten vaccineren, hoe minder het virus nog in onze samenleving kan circuleren.

Moeten mensen die ziek geweest zijn, zich nog laten vaccineren?

Best wel, omdat de bescherming na het doormaken van COVID-19 maar tot enkele maanden duurt. Er wordt verwacht dat de bescherming na vaccinatie langer zal duren dan na het doormaken van de ziekte. Een vaccin biedt dus een betere bescherming.

Zal ik mij bij de huisarts kunnen laten vaccineren?

Verschillende scenario’s liggen momenteel op tafel. Voor één van die scenario’s zou de huisarts de vaccinatie uitvoeren. In de volgende weken zullen de logistieke en operationele afspraken
verder verfijnd worden. 

Meer info?

Bekijk alle veelgestelde vragen op de website van het Agentschap Zorg en Gezondheid.