Naar inhoud

Vossen

vos

De comeback van de vos in Vlaanderen
Op vele plaatsen in Vlaanderen hebben vossen hun herintrede gedaan, zelfs in de nabijheid van steden. Ook in Wommelgem zijn er opnieuw vossen actief. Op zich is dit een heuglijk feit, maar niet zonder gevolgen voor wie kippen, eenden of ganzen houdt. Jarenlang kwam de vos nauwelijks nog voor in onze regio door de decennialange intensieve bestrijding en bejaging. Na de uitroeiing van hondsdolheid is die vervolging afgenomen en neemt het aantal vossen weer toe in het sterk verstedelijkte Vlaanderen. Het gaat dus om een natuurlijke uitbreiding en niet om het "uitzetten van gekweekte vossen door de groenen", een fabeltje dat al jarenlang meegaat.

Vossen in het kippenhok
Een vos zorgt meestal voor problemen wanneer hij een kippenhok ontdekt. De vos is een opportunist. Wanneer hij de kans krijgt om gemakkelijke prooien als kippen of ander klein pluimvee te verschalken, zal hij dat zeker niet laten. Een vos in een kippenhok raakt zodanig opgewonden door de panikerende kippen, dat hij meer kippen gaat doden dan hij eigenlijk kan opeten. Door dit kenmerkende instinctief gedrag kan de aangerichte schade behoorlijk oplopen. Omdat vossen meestal ’s nachts op pad gaan, sluit je je pluimvee beter op in hun hok van zodra het donker wordt. Vossen die overdag hun slag slaan komen slechts zelden voor.

Vossenveilige kippenren
De enige manier om schade door vossen te vermijden, is er zelf voor te zorgen dat de vos niet bij je kippen kan. Een vossenveilige kippenren bestaat uit een omheining (stevige fijnmazige (3 à 4 cm) afsluitdraad) die bovenaan dicht is of minstens 2 meter hoog is. De bovenkant moet naar buiten geplooid zijn of heeft eventueel een schrikdraad aan de buitenkant. Bevestig de draad aan de buitenkant van de palen zodat vossen of andere dieren de ren niet kunnen binnendringen. Om het ondergraven te bemoeilijken, graaf je de omheining ook best een halve meter in. Het plaatsen van een rij tegels of betonplaten rondom de omheining kan ook helpen. De vos mag dan wel sluw zijn, slim is hij niet. Hij zal altijd vlak tegen de omheining proberen te graven en het komt niet bij hem op om 20 cm verder naast de tegels te beginnen. Omdat de vos normaal enkel ’s nachts jaagt, is een afgesloten nachthok de eenvoudigste, goedkoopste en beste oplossing om schade door vossen te vermijden.

Heeft het zin om vossen te verdelgen?
Nu hondsdolheid in Vlaanderen niet meer voorkomt, is het  geen doelstelling meer om alle vossen uit te roeien. Die gedachte is niet meer van deze tijd, want de vos heeft  als roofdier een belangrijke plaats in ons ecosysteem. Vossen zijn niet enkel mooie, maar ook nuttige dieren: muizen, ratten en andere schadelijke knaagdieren staan op zijn menu.
De vos verdelgen heeft misschien wel een tijdelijk effect, maar daardoor komt er een geschikt territorium vrij. Naast het feit dat dit vroeg of laat vrijwel zeker door een ander exemplaar ingenomen wordt en je weer van voor af aan kan beginnen, verstoor je op die manier de sociale structuur van de populatie. Een bejaagde populatie heeft een lagere dichtheid, wat resulteert in meer voedsel en lege territoria. Daardoor zal de overleving en voortplanting groter zijn dan bij een niet-bejaagde populatie die aan zijn maximale dichtheid zit. Zo kan je bij een bejaagde populatie uiteindelijk op een even grote vossendichtheid eindigen als bij een niet-bejaagde populatie en had je dus evengoed niets kunnen doen. Er zijn zelfs negatieve gevolgen bij het bejagen van vossen, want door het vrijkomen van territoria ontstaat er een grotere mobiliteit binnen de populatie, waardoor met ziektes besmette vossen zich verder zullen verspreiden.

Kunnen vossen ziektes overbrengen?
Vaak worden vossen geassocieerd met ziektes en parasieten als hondsdolheid en vossenlintworm.
Een vos met hondsdolheid verliest zijn schuwheid en wordt ook agressiever, waardoor hij vee en mensen kan besmetten. Hondsdolheid is echter sinds de jaren negentig in België volledig uitgeroeid dankzij uitgebreide vaccinatiecampagnes. Enkel in de grensstreken met Duitsland en Frankrijk worden nog af en toe gevallen van hondsdolheid vastgesteld.

De vossenlintworm is een meer recent in de aandacht gekomen probleem. Via onderzoek van dode vossen en uitwerpselen blijkt deze lintworm in België vooral ten zuiden van Samber en Maas voor te komen, waar hij vermoedelijk ook altijd al aanwezig geweest is. Ook verspreid over Vlaanderen worden besmette vossen aangetroffen. Als je gaat wandelen, eet dan geen bessen die dicht bij de grond groeien of was ze voor je ze opeet. Zorg ook dat je hond nooit in een vossenburcht gaat neuzen, want als hij daarna met je kinderen speelt, kan hij ze zo besmetten met vossenlintwormeitjes die aan zijn vacht zijn blijven hangen. Raak ook nooit dode of levende vossen of hun uitwerpselen aan. Vossen verdelgen om de verspreiding van dergelijke ziektes en parasieten tegen te gaan, is nu net wat je niet moet doen. Daardoor komen geschikte territoria vrij en verhoogt de mobiliteit van de vossenpopulatie, waardoor besmette vossen zich juist verder over Vlaanderen kunnen verspreiden.

Meer info vind je op de website van de zoogdierenwerkgroep van Natuurpunt.

Praktisch

Milieudienst

Kaakstraat 2
2160 Wommelgem


Tel:  03-355 12 58
Fax:  03-353 40 26
milieudienst@wommelgem.be

Openingsuren

Dag Openingsuren
Maandag 8.30 - 12.00 u.
18 - 20 u.
Dinsdag 8.30 - 12.00 u.
Woensdag 8.30 - 12.00 u.
Donderdag 8.30 - 12.00 u.
Vrijdag 8.30 - 12.00 u.

Meer info