Naar inhoud

Duurzame ontwikkeling

Leven we op te grote voet?
'Duurzaam' is een begrip dat wel eens wordt gebruikt voor iets dat lang meegaat. In het begrip 'duurzame ontwikkeling' betekent het woord 'duurzaam' dat we ervoor moeten zorgen dat onze aarde nog heel lang meegaat. Duurzame ontwikkeling is een abstract begrip, dat we op duizend en één manieren kunnen invullen. Het draait om respect: voor de medemens hier in Vlaanderen maar ook in de rest van de wereld, voor de natuur en de draagkracht van de aarde, voor de huidige generatie maar ook voor de mensen die na ons komen. Het betekent een versmelting van economische groei, sociale vooruitgang en ecologisch evenwicht, waarbij iedereen een stem heeft. Het is een proces van maatschappelijke verandering, dat de attitude, het gedrag en de praktijken van beleidsmakers, bedrijfsleven en consumenten wil veranderen.

Duurzame ontwikkeling is een redelijk nieuw begrip. Het ontstond toen eindelijk het besef doordrong aan welke bedreigingen onze aarde wordt blootgesteld door onze huidige levenswijze. De term werd voor de eerste keer gebruikt in 1987 in het rapport 'Our common Future' van de VN-Conferentie over Milieu en Ontwikkeling (ook wel Brundtland-rapport genoemd, naar de toenmalige voorzitter van de commissie). Duurzame ontwikkeling wordt er gedefinieerd als 'een ontwikkeling die tegemoet komt aan de noden van het heden zonder de behoeftevoorziening van de komende generaties in het gedrang te brengen'.

Om onze huidige levenswijze en de gevolgen voor de aarde in beeld te brengen wordt wel eens gebruik gemaakt van de ecologische voetafdruk. De ecologische voetafdruk geeft weer hoeveel oppervlakte van onze aardbol wij nodig hebben om te voorzien in onze levensstijl. Daaruit blijkt dat we méér van onze aarde vragen dan ze kan bieden.

OP GROTE VOET
Grote voeten, kleine voeten?
Iedereen gebruikt een deeltje van de ruimte op aarde. Hoeveel ruimte je gebruikt hangt af van wat je consumeert (via voeding, vervoer, huisvesting, diensten) en alles wat je aan afval produceert. Wie veel eet, veel brandstof en elektriciteit verbruikt, heeft immers meer grond nodig. De ruimte die je zo gebruikt door jouw levensstijl wordt je ‘ecologische voetafdruk’ genoemd.

Eerlijk verdeeld
Op onze planeet is ruim 11 miljard hectare grond beschikbaar om van te leven. We zijn met ongeveer 6 miljard mensen en nog een hele hoop andere levende wezens. Als
we de schaarse ruimte op aarde eerlijk verdelen, is er ongeveer 1,9 hectare vruchtbare grond per persoon beschikbaar. Dat is ongeveer 3 voetbalvelden per persoon. Daarvan wordt 0,2 hectare gereserveerd voor het behoud van de natuur. Uiteindelijk blijft er bij het eerlijk verdelen van alle oppervlakte 1,7 hectare per persoon beschikbaar. Deze 1,7 ha wordt het eerlijk aarde-aandeel genoemd.

Maar wat blijkt…
Een inwoner in België heeft gemiddeld gezien een ecologische voetafdruk van 6,7 hectare (ter vergelijking: een Indiër gebruikt slechts 0,8 hectare, een Noord-Amerikaan 9,7 hectare).
Dat is ver boven de 1,7 hectare waar we eigenlijk maar recht op hebben wanneer we alles eerlijk zouden verdelen. Vandaar dat we kunnen zeggen dat we ‘op te grote voet’ leven.

Als iedereen op aarde volgens onze Westerse levensstijl zou leven, zouden we maar liefst 3 aardbollen nodig hebben om iedereen in z’n behoeften te voorzien. Onze levensstijl uitbreiden over heel de wereld kan dus niet.

De geïndustrialiseerde landen gebruiken te veel grondstoffen uit het Zuiden. Dat verhindert de ontwikkeling van het Zuiden. Kortom: overconsumptie door de rijken en daaruit volgt armoede voor de armen. Alle rijke landen samen hebben een voetafdruk die even groot is als de volledige draagkracht van de aarde. Met andere woorden: wij gebruiken vruchtbaar land en grondstoffen in het Zuiden om in onze consumptiebehoeften te voorzien. En dat terwijl de bevolking in ontwikkelingslanden dat land zelf wil gebruiken om zijn eigen ontwikkeling op poten te zetten. Dat fenomeen noemen we de ecologische schuld van het Noorden ten opzichte van het Zuiden: de industrielanden gebruiken elk jaar een veel te groot stuk ecologisch productief land in het Zuiden, waarvan de winsten naar de rijke industrielanden vloeien.

Landen als India leggen per persoon een lichte druk op de draagkracht van de aarde en kunnen dus in theorie doorgroeien naar hun eerlijk aarde-aandeel. Alleen is die ruimte al ingenomen door de industrielanden. Want voor elke Belg die drie keer zijn eerlijke aarde aandeel consumeert, zijn er drie andere die het met een derde minder moeten stellen.

Indien we eerlijke ontwikkelingskansen aan het zuiden willen bieden en zorg willen dragen voor het milieu, moeten we onze grote voeten doen krimpen. Een voetafdruk van 1,7 hectare halen is binnen onze maatschappij natuurlijk erg moeilijk. Je voetafdruk met enkele hectaren doen dalen is wel haalbaar! En het verkleinen van je ecologische voetafdruk betekent daarom niet dat je minder goed zal leven. Ons comfort zal er anders uitzien, maar comfort zal er wel zijn. Een voorbeeldje: de wagen vaker aan kant laten staan in ruil voor de fiets of het openbaar vervoer zorgt voor minder luchtvervuiling en voor een aangenamere, gezondere leefomgeving. Zuivere lucht en een gezonde, veilige leefomgeving is ook een vorm van comfort, een gezondere vorm die minder weegt op onze aarde!

Praktisch

Milieudienst

Kaakstraat 2
2160 Wommelgem


Tel:  03-355 12 58
Fax:  03-353 40 26
milieudienst@wommelgem.be

Openingsuren

Dag Openingsuren
Maandag 8.30 - 12.00 u.
18 - 20 u.
Dinsdag 8.30 - 12.00 u.
Woensdag 8.30 - 12.00 u.
Donderdag 8.30 - 12.00 u.
Vrijdag 8.30 - 12.00 u.

Meer info